یاسوج-حفاری‌های مکرر و ترمیم‌های کم‌کیفیت، معابر یاسوج را به مجموعه‌ای از چاله‌ها تبدیل کرده و حالا مطالبه شهروندان، شفاف شدن مسئولیت حفاری‌ها و انتشار اطلس حفاری است.
خبرگزاری مهر، گروه استانها: کافی است یک روز با خودرو در خیابان‌های یاسوج تردد کنید، یک جا آسفالت تازه‌ای را می‌بینید که چند روز بعد برای اجرای خط آب یا فاضلاب شکافته شده، چند متر آن‌طرف‌تر چاله‌ای با مصالحی متفاوت از آسفالت خیابان پر شده و در کوچه‌ای دیگر، ترانشه‌ای که ظاهراً ترمیم شده، با نخستین بارندگی یا عبور خودرو دوباره نشست کرده است.
داستان برای شهروند یاسوجی تکراری شده است؛ یک روز حفاری، روز دیگر چاله و روزهای بعد انتظار برای ترمیم، اما مسئله فقط زشت شدن سیمای شهر نیست، هر حفاری غیراصولی یا ترمیم ناقص می‌تواند به فرسودگی روسازی، ایجاد دست‌انداز و چاله، افزایش خطر تصادف و استهلاک خودروها منجر شود، در حالی که در نهایت، وقتی شهروند از یک خیابان خراب عبور می‌کند، نخستین نهادی که باید پاسخگو باشد، شهرداری است.
اینجا است که یک تناقض جدی شکل می‌گیرد: دستگاه دیگری حفاری می‌کند، اما تصویر خرابی معبر به نام شهرداری ثبت می‌شود و این در حالی است که طبق مقررات بالادستی، حفاری در معابر شهری اصولاً موضوعی خارج از چارچوب هماهنگی با شهرداری نیست.
یاسوج؛ شهری که زیر پایش مدام کنده می‌شود
شهر برای ادامه حیات به آب، برق، گاز، فاضلاب، مخابرات و شبکه‌های ارتباطی نیاز دارد و هیچ‌کس نمی‌تواند ضرورت توسعه و اصلاح این زیرساخت‌ها را انکار کند، مشکل از جایی آغاز می‌شود که هر دستگاه، پروژه خود را جدا از نقشه کلی شهر اجرا کند.
امروز یک خیابان آسفالت می‌شود و فردا برای اجرای شبکه‌ای جدید شکافته می‌شود، مدتی بعد دستگاه دیگری برای اصلاح یا توسعه تأسیسات خود به همان مسیر مراجعه می‌کند، نتیجه، معبری است که به جای یک سطح یکپارچه، مجموعه‌ای از وصله‌ها و ترمیم‌های متفاوت را در خود جای داده است.
جلوبندی خودروها؛ خسارتی که در هیچ جدول عمرانی دیده نمی‌شود
چاله‌های خیابان فقط مشکل بصری نیستند، یک دست‌انداز عمیق یا ترانشه نامناسب می‌تواند به لاستیک، رینگ، کمک‌فنر، جلوبندی و سایر اجزای خودرو آسیب بزند.
شهروندان هزینه این آسیب را از جیب خود پرداخت می‌کنند، در حالی که منشأ ایجاد چاله ممکن است پروژه یک دستگاه خدمات‌رسان باشد.
شهرام شکوهی شهروند یاسوجی در گفت و گو با خبرنگار مهرکه یک راننده تاکسی است در روایت میدانی می گوید: هر روز مسیرهای مشخصی را طی می‌کنیم اما مشکل اصلی فقط تعداد چاله‌ها نیست، بلکه این است که یک چاله ترمیم می‌شود و چند روز بعد دوباره نشست می‌کند.
مریم نادری دیگر شهروند یاسوجی نیز در گفت و گو با خبرنگار مهر از منظر یک شهروند و سرنشین خودرو، نگرانی خود را از دست‌اندازها و ترانشه‌های بدون ترمیم مناسب مطرح می‌کند، به‌ویژه در مسیرهایی که شب‌ها دید کافی وجود ندارد.
حبیب یزدانی یکی دیگر از شهروندان یاسوجی می گوید: اگر مسئولان می گویند حفاری ها بدون هماهنگی انجام می شود حداقل به صورت شفاف در قالب یک لیست این ناهماهنگی ها منتشر شود تا همه شهروندان از این وضعیت اطلاع پیدا کنند.
حفاری های دستگاه های خدمات رسان در سطح شهر با هماهنگی شهرداری انجام نمی شود
شهردار یاسوج در گفت‌وگو با خبرنگار مهر صراحتاً از مشکلات ناشی از اقدامات دستگاه‌های خدمات‌رسان سخن گفت و اظهار کرد: شرکت آب و فاضلاب در نقاط مختلف شهر حفاری انجام می‌دهد و حتی در مواردی که حفاری با هماهنگی شهرداری و دریافت مجوز صورت گرفته، عملیات ترمیم به شکل مناسب انجام نمی‌شود.
کیوان آشنا افزود: گاهی ترمیم انجام می‌شود اما کیفیت فنی و اصولی لازم را ندارد و در نهایت هزینه و مسئولیت آن متوجه شهرداری می‌شود.
به گفته وی در بلوار شهدای اقتدار بخشی از مسیر دچار نشست جزئی شده که علت آن حفاری دستگاه‌های خدمات‌رسان و اجرای خطوط انتقال بوده است.
وی همچنین به جابه‌جایی تیرهای برق برای بازگشایی معابر، اصلاح شبکه یا اجرای پروژه‌های عمرانی اشاره کرد و گفت گاهی این فرآیندها زمان‌بر می‌شود.
دستگاه‌های خدمات‌رسان باید خود را بخشی از توسعه شهر بدانند
شهردار یاسوج با بیان اینکه اگر قرار است شهر توسعه پیدا کند، دستگاه‌های خدمات‌رسان باید خود را بخشی از فرآیند توسعه شهری بدانند و هماهنگی بیشتری با شهرداری داشته باشند، ادامه داد: شهرداری نمی‌تواند به تنهایی خیابان را آسفالت کند، دستگاه دیگری بدون هماهنگی همان خیابان را بشکافد و در نهایت مردم، خرابی را به حساب شهرداری بگذارند.
وی از دستگاه‌های خدمات‌رسان انتظار همکاری و هماهنگی بیشتر با شهرداری را مطرح کرد و گفت: شهر یک مجموعه به‌هم‌پیوسته است و هیچ دستگاهی به تنهایی نمی‌تواند مسائل شهری را حل کند.
این مسئله اهمیت زیادی دارد، زیرا وقتی شهرداری برای یک خیابان هزینه آسفالت و زیرسازی می‌کند، ارزش آن سرمایه‌گذاری تنها با اجرای آسفالت تمام نمی‌شود.
اگر چند ماه بعد همان خیابان برای اجرای یک شبکه خدماتی شکافته شود و ترمیم آن اصولی نباشد، عملاً بخشی از سرمایه عمومی شهر دوباره تخریب شده است.
یعنی شهر یک بار برای ساخت معبر پول می‌دهد و بار دیگر برای جبران خرابی آن هزینه می‌کند.
این اظهارات، مسئله را از یک گلایه شهری به یک اختلاف جدی در زنجیره مسئولیت تبدیل می‌کند؛ اینکه چه دستگاهی حفاری می‌کند و چه دستگاهی باید پاسخگوی نتیجه نهایی آن باشد.
وقتی حفاری یک دستگاه، هزینه‌اش روی دوش شهر می‌ماند
شهر بدون هماهنگی دستگاه‌ها اداره نمی‌شود
مدیرکل دفتر امور شهری و شهرداری‌های استانداری کهگیلویه و بویراحمد در گفت و گو با خبرنگار مهر با تأکید بر ضرورت هماهنگی دستگاه‌های اجرایی در مدیریت شهرها، گفت: توسعه شهری بدون همکاری و هماهنگی میان دستگاه‌های خدمات‌رسان امکان‌پذیر نیست.
فرزاد فرج‌زاده با اشاره به اهمیت تقویت مدیریت شهری و اجرای پروژه‌های عمرانی، اظهار کرد: شهرداری به‌تنهایی نمی‌تواند همه مسائل و نیازهای شهر را مدیریت کند و برای پیشبرد امور، همکاری دستگاه‌های مختلف ضروری است.
وی افزود: در موضوعاتی مانند حفاری معابر نیز باید هماهنگی میان دستگاه‌های خدمات‌رسان، شهرداری و نهادهای مسئول جدی گرفته شود تا اجرای پروژه‌های خدماتی به ایجاد اختلال در زندگی شهروندان و تخریب مکرر معابر منجر نشود.
مدیرکل دفتر امور شهری و شهرداری‌های استانداری کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: هر دستگاهی که در شهر پروژه‌ای اجرا می‌کند باید در چارچوب برنامه و زمان‌بندی مشخص عمل کند و هماهنگی با مدیریت شهری را جدی بگیرد.
وی ادامه داد: مدیریت شهری زمانی می‌تواند موفق باشد که دستگاه‌های مختلف در کنار شهرداری و در یک مسیر مشترک حرکت کنند زیرا شهر یک مجموعه به‌هم‌پیوسته است و تصمیم یک دستگاه می‌تواند مستقیماً بر عملکرد سایر بخش‌ها و زندگی مردم اثر بگذارد.
فرج‌زاده تأکید کرد: رویکرد مدیریت شهری باید به سمت هماهنگی بیشتر، برنامه‌ریزی مشترک و کاهش دوباره‌کاری‌ها حرکت کند تا هم هزینه اجرای پروژه‌ها کاهش یابد و هم شهروندان کمتر با مشکلات ناشی از عملیات عمرانی و حفاری مواجه شوند.
وی اضافه کرد: استانداری در جایگاه هماهنگ‌کننده میان دستگاه‌ها، پیگیر تقویت این هماهنگی است تا اجرای طرح‌های عمرانی و خدماتی در شهرها با نظم و برنامه بیشتری انجام شود.
پاسخ را باید در چند حلقه جست‌وجو کرد: نخست؛ توسعه شبکه‌های خدماتی؛ شهر در حال توسعه است و شبکه‌های آب، فاضلاب، برق، گاز و مخابرات نیز باید متناسب با توسعه شهر گسترش پیدا کنند.
بنابراین اصل حفاری ضرورت دارد، اما ضرورت حفاری به معنای بی‌نیازی از برنامه‌ریزی نیست، دوم؛ نبود برنامه واحد برای اجرای پروژه‌ها؛ وقتی پروژه‌های زیرساختی دستگاه‌ها در یک تقویم مشترک شهری تعریف نشوند، احتمال دوباره‌کاری بالا می‌رود و ممکن است یک دستگاه خیابان را حفاری کند و پس از پایان کار، دستگاه دیگری برای اجرای پروژه‌ای متفاوت همان مسیر را دوباره بشکافد.
سوم؛ کیفیت ترمیم؛ حتی اگر حفاری با مجوز انجام شود، پایان کار زمانی است که معبر به وضعیت مناسب بازگردد، مشکل دقیقاً همین‌جا است که شهردار یاسوج نیز در اظهارات اخیر خود به آن اشاره کرده است، ترمیم بعضی حفاری‌ها انجام می‌شود اما از نظر فنی و اصولی کیفیت لازم را ندارد و در نتیجه چاله‌ای که قرار بود برای چند روز ایجاد شود، تبدیل به دست‌اندازی چندماهه می‌شود.
قانون چه می‌گوید؛ حفاری بدون هماهنگی قابل توجیه نیست
موضوع حفاری معابر در قوانین و مقررات کشور پیش‌بینی شده و صرفاً به تصمیم شهرداری یا دستگاه حفار واگذار نشده است، ماده ۱۰۳ قانون شهرداری تصریح می‌کند وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و خصوصی پیش از اقدامات عمرانی مرتبط با شبکه‌های تلفن، برق، آب و سایر تأسیسات باید نقشه جامع شهرسازی را رعایت کنند.
مهم‌تر از آن، در متن رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درباره همین موضوع تصریح شده که این اقدامات باید با موافقت کتبی شهرداری انجام شود و مؤسسه اقدام‌کننده نیز مکلف است خرابی و زیانی را که به آسفالت یا ساختمان معابر عمومی وارد کرده، در مدت تعیین‌شده و با جلب نظر شهرداری، ترمیم و به وضعیت اول بازگرداند.
این رأی همچنین به آیین‌نامه هماهنگی اقدامات عمرانی مؤسساتی که خدمات آنها در داخل محدوده شهرها مستلزم حفاری معابر و احداث تأسیسات است اشاره می‌کند که در ۴ بهمن ۱۳۶۶ به تصویب هیأت وزیران رسیده است.
پس اصل ماجرا روشن است:حفاری باید در چارچوب هماهنگی انجام شود و دستگاه حفار نیز مسئول جبران خرابی ایجادشده است و این موضوع در دستورالعمل «نحوه هماهنگی و صدور مجوز حفاری در سطح شهرهای کشور» نیز دنبال شده است.
شهرداری؛ متهم همیشگی خرابی خیابان‌ها؟
شهروند معمولاً وقتی از خیابان خراب عبور می