به گزارش “روزنا”غلامرضا تاجگردون روز سهشنبه در نشست هیئترئیسه اتاق بازرگانی ایران در یاسوج، با اشاره به ظرفیتهای گسترده اقتصادی کهگیلویه و بویراحمد، اظهار کرد: مهمترین مسئله استان افزایش درآمد سرانه مردم و ایجاد گردش واقعی سرمایه در اقتصاد محلی است و اتاق بازرگانی باید مطالبات و پیشنهادهای مشخص خود را در قالب چند موضوع اولویتدار به مجلس ارائه کند تا امکان پیگیری و نتیجهگیری سریعتر آنها فراهم شود.
وی با بیان اینکه مجلس و کمیسیونهای مرتبط برای کمک به بخش خصوصی و رفع موانع سرمایهگذاری آمادگی دارند، افزود: به جای ارائه دهها پیشنهاد پراکنده، باید چند موضوع مشخص و اثرگذار انتخاب شود و با پیگیری مستمر، در مدت کوتاهی برای آنها تصمیمگیری شود.
انتقاد از نگاه منفی به سرمایهگذاران
تاجگردون بخش مهمی از سخنان خود را به موضوع فرهنگ سرمایهگذاری و نوع مواجهه دستگاههای اداری و اجتماعی با سرمایهگذاران اختصاص داد و گفت: در برخی موارد حمایت از یک سرمایهگذار داخلی بهگونهای تلقی میشود که گویی اقدامی خلاف عرف یا حتی خلاف قانون انجام شده است، در حالی که سرمایهگذار برای ایجاد تولید و اشتغال نیازمند تعامل و حمایت منطقی دستگاههای اجرایی است.
وی با اشاره به تجربه خود از سفرهای خارجی پس از برجام افزود: در برخی کشورهای اروپایی، نمایندگان و مدیران اقتصادی برای جذب شرکتها و پروژههای جدید تلاش میکردند و حتی برای جلب سرمایهگذار رقابت وجود داشت، اما در ایران گاهی حمایت از سرمایهگذار با سوءظن همراه میشود.
نماینده مردم گچساران و باشت در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه نباید ثروتمند بودن یک سرمایهگذار را بهعنوان نقطه ضعف تلقی کرد، با ادبیاتی کنایهآمیز گفت: «اگر سرمایهگذار با پراید بیاید باید به او شک کرد؛ سرمایهگذار باید بهترین ماشین و بهترین برند را داشته باشد.»
وی ادامه داد: کسی که قرار است سرمایه خود را وارد یک منطقه کند، باید از توان مالی لازم برخوردار باشد و بتواند پروژهای بزرگ را به سرانجام برساند؛ بنابراین مسئله اصلی، ظاهر و دارایی سرمایهگذار نیست، بلکه میزان سرمایهای است که وارد تولید میکند و ارزش افزودهای است که برای منطقه به وجود میآورد.
دفاع تاجگردون از «انباشت سرمایه»
رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با تأکید بر اینکه توسعه اقتصادی بدون سرمایه امکانپذیر نیست، اظهار کرد: انباشت سرمایه توسط افراد ثروتمند شکل میگیرد و اگر این سرمایه وارد فعالیتهای مولد شود، آثار آن میتواند در قالب اشتغال، تولید، مالیات، خدمات و افزایش درآمد در اختیار بخشهای مختلف جامعه قرار گیرد.
تاجگردون گفت: «توسعه اقتصادی و انباشت سرمایه توسط انسانهای فقیر رخ نمیدهد» و تأکید کرد که هدف سیاستگذاری اقتصادی باید فراهم کردن شرایطی باشد که سرمایههای موجود به سمت تولید و فعالیتهای مولد هدایت شوند.
این دیدگاه در شرایطی مطرح میشود که یکی از چالشهای اصلی استان کهگیلویه و بویراحمد، فاصله میان ظرفیتهای طبیعی و اقتصادی از یک سو و سطح درآمد و رفاه خانوارها از سوی دیگر است؛ موضوعی که طی سالهای گذشته بارها از سوی مسئولان و کارشناسان اقتصادی استان نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
نفت؛ ثروتی که هنوز اثر آن در اقتصاد محلی محل پرسش است
تاجگردون در ادامه به ظرفیت نفت و گاز منطقه اشاره کرد و گفت: کهگیلویه و بویراحمد از ظرفیتهای بزرگ نفتی برخوردار است، اما وجود منابع زیرزمینی بهتنهایی نتوانسته است تحول متناسبی در سطح زندگی بخش قابل توجهی از مردم ایجاد کند.
وی با اشاره به تولید روزانه حدود ۶۰۰ هزار بشکه نفت، افزود: بخش مهمی از اقتصاد نفتی استان هنوز پیوند عمیقی با اقتصاد محلی پیدا نکرده است و به جز بخشی از نیروی انسانی شاغل در صنعت نفت، آثار این ثروت در سطح زندگی عمومی مردم به اندازه ظرفیت موجود محسوس نیست.
نماینده گچساران و باشت در مجلس تأکید کرد: تا زمانی که صنایع پاییندستی توسعه نیابد و زنجیره ارزش نفت و گاز در داخل استان شکل نگیرد، بخش قابل توجهی از ظرفیت اقتصادی موجود به درآمد و اشتغال پایدار برای مردم تبدیل نخواهد شد.
به گفته وی، مسئله فقط میزان استخراج نفت نیست، بلکه چگونگی گردش منابع حاصل از فعالیت صنایع بزرگ در اقتصاد استان اهمیت دارد؛ موضوعی که میتواند از طریق توسعه صنایع پاییندستی، خدمات تخصصی، پیمانکاری، تأمین کالا، حملونقل و سایر زنجیرههای مرتبط با صنعت نفت دنبال شود.
از نفت و آب تا معدن؛ ظرفیتهایی که هنوز کامل فعال نشدهاند
تاجگردون در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیتهای معدنی استان اشاره کرد و گفت: در حوزه فسفات، هفت نقطه اکتشافی جدید شناسایی شده است که بر اساس بررسیهای انجامشده، رگههای فلورفسفات موجود در آنها غنیتر از برآوردهای اولیه ارزیابی شده است.
وی این ظرفیت را از جمله زمینههای قابل توجه برای سرمایهگذاری دانست و افزود: در صورت انجام مطالعات دقیق، تأمین زیرساخت و ورود سرمایه، معادن میتوانند از مرحله استخراج مواد خام عبور کرده و با ایجاد واحدهای فرآوری، سهم بیشتری در ایجاد ارزش افزوده و اشتغال استان داشته باشند.
نماینده مردم گچساران و باشت همچنین با اشاره به ظرفیت منابع آب استان، بر ضرورت استفاده اقتصادی و برنامهریزیشده از منابع آب سطحی تأکید کرد و گفت: سالهاست درباره حجم قابل توجه آب روان در استان سخن گفته میشود، اما هنوز بخشی از این ظرفیت به شکل مؤثر در خدمت تولید و توسعه قرار نگرفته است.
روایت یک سرمایهگذاری کشاورزی در گچساران
تاجگردون همچنین به طرح احداث نخلستان یک هزار و ۵۰۰ هکتاری در منطقه بلیسک گچساران اشاره کرد و آن را نمونهای از ظرفیتهای قابل تبدیل به سرمایهگذاری و اشتغال دانست.
وی گفت: در این طرح، همکاری مردم محلی و عشایر با سرمایهگذار قابل توجه بوده و برخلاف برخی مناطق که سرمایهگذاران با مقاومتهای اجتماعی مواجه میشوند، مردم منطقه از اجرای طرح استقبال کردهاند.
به گفته وی، حتی در مواردی مردم محلی برای ورود سرمایهگذار اقدام به قربانی کردن گوسفند کردهاند و زمینهای خود را در اختیار طرح قرار دادهاند؛ موضوعی که به اعتقاد او نشان میدهد مسئله اصلی استان مخالفت مردم با سرمایهگذاری نیست، بلکه باید موانع اداری، تأمین مالی و زیرساختی برطرف شود.
عملیات احداث نخلستان یک هزار و ۵۰۰ هکتاری بلیسک گچساران نیز در ماههای اخیر وارد مرحله اجرایی شده و مسئولان بخش کشاورزی استان از آماده شدن نخستین بخش این طرح خبر دادهاند.
وعده اجرای پروژههای بزرگ و ضرورت سنجش آثار آنها
تاجگردون در ادامه با اشاره به وضعیت سرمایهگذاری در حوزه انتخابیه خود اظهار کرد: در دو سال گذشته بین ۱۰ تا ۱۲ پروژه بزرگ با ارزش سرمایهگذاری چند صد میلیون دلار وارد مرحله عملیات اجرایی و خاکبرداری شده است.
وی این روند را نشانه تغییر شرایط سرمایهگذاری در منطقه دانست و از مجموعه مدیریت اجرایی استان برای تسهیل مسیر سرمایهگذاری قدردانی کرد.
با این حال، مسئله مهم پس از آغاز پروژهها، میزان تحقق سرمایهگذاری وعده دادهشده، زمان بهرهبرداری، تعداد اشتغال ایجادشده، سهم پیمانکاران و نیروی انسانی بومی و همچنین میزان گردش مالی پروژهها در داخل استان است؛ شاخصهایی که میتواند مشخص کند یک پروژه بزرگ تا چه اندازه به توسعه واقعی منطقه منجر شده است.
اتاق بازرگانی؛ از مطالبهگری تا جذب سرمایه
رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در بخش دیگری از سخنان خود از اتاق بازرگانی خواست ارتباط خود با مجلس را هدفمندتر کند و گفت: بخش خصوصی باید مطالبات خود را در قالب چند موضوع مشخص و اولویتدار ارائه کند تا امکان پیگیری آنها در فرآیند قانونگذاری و نظارت فراهم شود.
وی همچنین با اشاره به وضعیت اتاق بازرگانی یاسوج، از رئیس اتاق بازرگانی ایران خواست حمایت بیشتری از تیم جدید این اتاق به ریاست قبادی انجام شود.
تاجگردون با قدردانی از خدمات کیانی، رئیس سابق اتاق بازرگانی یاسوج، گفت: وضعیت اقتصادی استان ایجاب میکند اتاق بازرگانی از ظرفیت بیشتری برای جذب سرمایهگذاران، معرفی فرصتهای سرمایهگذاری، تسهیل ارتباط بخش خصوصی با دولت و پیگیری رفع موانع تولید برخوردار شود.
پرسش اصلی؛ چگونه ثروت استان به درآمد مردم تبدیل شود؟
سخنان تاجگردون در نشست اتاق بازرگانی یاسوج در نهایت یک پرسش محوری را دوباره به مسئله توسعه کهگیلویه و بویراحمد تبدیل میکند: چرا استانی با ظرفیتهای نفت، گاز، آب، معدن، کشاورزی و گردشگری هنوز با مسئله درآمد سرانه و ضعف گردش سرمایه مواجه است؟
پاسخ به این پرسش صرفاً در افزایش میزان استخراج نفت یا شمار پروژههای کلان خلاصه نمیشود. آنچه برای اقتصاد محلی اهمیت دارد، ایجاد زنجیرهای از تولید، فرآوری، خدمات، اشتغال و گردش مالی در داخل استان است؛ زنجیرهای که بتواند بخشی از ارزش ایجادشده در صنایع بزرگ را به واحدهای کوچکتر، کسبوکارهای محلی و خانوارها منتقل کند.
در همین چارچوب، جذب سرمایهگذار اگرچه یک ضرورت برای توسعه اقتصادی محسوب میشود، اما بهتنهایی کافی نیست. کیفیت قراردادها، میزان سرمایه واقعی واردشده، سهم اشتغال بومی، رعایت الزامات زیستمحیطی، نحوه تأمین مالی، توسعه صنایع پاییندستی، سهم بخش خصوصی محلی و میزان گردش منابع در شبکه اقتصادی استان، از جمله شاخصهایی هستند که باید همزمان مورد توجه قرار گیرند.
کهگیلویه و بویراحمد اکنون در نقطهای قرار دارد که برخورداری از منابع طبیعی دیگر نمیتواند بهتنهایی معیار توسعه تلقی شود. چالش اصلی، تبدیل این منابع به سرمایه مولد، اشتغال پایدار و افزایش درآمد خانوارهاست؛ مسئلهای که تحقق آن نیازمند همکاری دولت، مجلس، بخش خصوصی، شبکه بانکی، مدیریت استان و مهمتر از همه، ایجاد سازوکاری شفاف برای سنجش نتیجه واقعی سرمایهگذاریهاست.
از این منظر، تأکید تاجگردون بر ضرورت حضور سرمایهگذاران بزرگ را میتوان بخشی از یک بحث گستردهتر درباره اقتصاد استان دانست؛ بحثی که اکنون بیش از گذشته نیازمند پاسخهای عملی به این پرسش است که ثروت تولیدشده در استان، چه مقدار و از چه مسیری به اقتصاد مردم بازمیگردد؟